دوره 11 (1398)
دوره 10 (1397)
دوره 9 (1396)
دوره 8 (1395)
دوره 7 (1394)
دوره 6 (1393)
دوره 5 (1392)
دوره 4 (1391)
دوره 3 (1390)
دوره 2 (1389)
دوره 1 (1388)
تعداد دوره‌ها 12
تعداد شماره‌ها 22
تعداد مقالات 167
تعداد نویسندگان 260
تعداد مشاهده مقاله 6,442
تعداد دریافت فایل اصل مقاله 3,008
نسبت مشاهده بر مقاله 38.57
نسبت دریافت فایل بر مقاله 18.01
-----------------------------------------
تعداد مقالات ارسال شده 596
تعداد مقالات رد شده 197
درصد عدم پذیرش 33
تعداد مقالات پذیرفته شده 167
درصد پذیرش 28
زمان پذیرش (روز) 144
تعداد پایگاه های نمایه شده 6
تعداد داوران 175

 

مجلۀ زبانشناسی و گویش‌های خراسان دوفصلنامه‌ای علمی مربوط به رشتۀ زبان‌شناسی است. این مجله انتشار مقالات اصیل و باکیفیت در تمام شاخه‌های اصلی زبان‌شناسی و همچنین شاخه‌های بین رشته‌ای ان را مد نظر دارد؛ اما با توجه به این که در خراسان منتشر می‌شود به مقالات در پیوند با گویش‌های خراسان، توجه خاص دارد و چنین مقالاتی را در اولویت چاپ قرار می‌دهد. این مجله تلاش دارد با انتشار مقالاتی که می‌توانند درک ما را از زبان‌شناسی بطور اعم و زبان‌شناسی ایرانی بطور اخص بالا ببرند، سهمی در پیشبرد علم زبان‌شناسی در ایران داشته باشد.

این نشریه با احترام به قوانین اخلاق در نشریات تابع قوانین کمیتۀ اخلاق در انتشار (COPE) است و از آیین‌نامۀ اجرایی قانون پیشگیری و مقابله با تقلب در آثار علمی پیروی می‌کند.

این مجله در بررسی مقالات از سامانۀ مشابهت‌یابی همیاب (قدرت گرفته از سیناوب) استفاده می‌کند. 

 

 

 

1. زبان فارسی، زبانی بدون رد وابسته

سید مهدی ساداتی نوش آبادی؛ مهدی سبزواری؛ نرجس بانو صبوری؛ مزدک انوشه

دوره 12، شماره 1 ، بهار و تابستان 1399

چکیده
  در این مقاله رد وابسته در زبان فارسی بر اساس دو رویکرد پیشنهادی در برنامه‌ی کمینه‌گرا به نام‌های «حرکت کناره‌ای» و «ادغام متقارن» تحلیل می‌شود. این مقاله ادعا می‌کند که رویکرد «حرکت کناره‌ای» با قائل شدن به حرکت کناره‌ای یک گروه اسمی از بند ادات به بند اصلی جمله جهت بازبینی و ارزش‌گذاری مجدد مشخصه‌ی حالت خود، ...  بیشتر

2. توصیف اصطلاحات در فرهنگ‌های لغت فارسی و کاربرد آن در فرهنگ‌نگاری براساس رویکرد معناشناسی شناختی چکیده

پریوش اعلائیان؛ سید مصطفی عاصی؛ علی کریمی فیروزجایی؛ حیات عامری

دوره 12، شماره 1 ، بهار و تابستان 1399

چکیده
  چکیده با روی کار آمدن فرهنگ‌های الکترونیکی و با توجه به نارسایی‌های فرهنگ‌های موجود فارسی، ارائۀ شیوه‌ای علمی و مبتنی بر نظریه در فرایند تدوین فرهنگ‌ها ضروری است. یکی از دغدغه‌های حوزۀ فرهنگ‌نگاری، همواره شیوۀ مرتب کردن اصطلاحات و عبارات‌ اصطلاحی بوده است. هدف از پژوهش حاضر ارائۀ اصطلاحات و عبارات اصطلاحی به شیوه‌ای غیر‌خطی ...  بیشتر

3. هماهنگی بسامد و امکانات دستوری نمود

ایران عبدی؛ محمد راسخ مهند

دوره 12، شماره 1 ، بهار و تابستان 1399

چکیده
  اصل بسامد زبانی یکی از عوامل درونزبانی است که بر اساس آن زبان تمایل به صرف کمترین انرژی برای تلفظ و بیان ساختهای مختلف زبانی دارد. فرضیههای مطرح در این زمینه که بر پایۀ دو دیدگاه تاریخی و همزمانی بررسی شدند، عبارتند از: افزایش و یا کاهش امکانات دستوری نمود در گذر زمان حاصل بسامد آن است، یعنی هرگاه هر یک از انواع نمود آغازی، مستمر و تکمیلی ...  بیشتر

4. مقایسه به کارگیری عبارات احتیاط آمیز در بیماران اسکیزوفرن و افراد سالم

سینا شفیعیان؛ علی ایزانلو؛ سید امیر امین یزدی

دوره 12، شماره 1 ، بهار و تابستان 1399

چکیده
          این پژوهش به مقایسه استفاده از عبارات احتیاط­ آمیز در روایت بیماران اسکیزوفرن و افراد سالم می­پردازد. جهت استخراج روایت شرکت کنندگان از فیلم کوتاه شش دقیقه­ای گلابی استفاده شد. تجزیه و تحلیل داده­ها با استفاده از دو شیوه توصیفی و استنباطی بر روی 7 مورد عبارات احتیاط­آمیز؛ شامل افعال وجهی معرفتی ممکن، ...  بیشتر

5. نگاهی تازه به فرایند کشش جبرانی در زبان فارسی

فرشته مهدوی؛ بتول علی نژاد؛ عادل رفیعی

دوره 12، شماره 1 ، بهار و تابستان 1399

چکیده
  مقاله ی حاضر، تحقیقی در باب فرایند کشش جبرانی در زبان فارسی است. روش این پژوهش به صورت توصیفی- تحلیلی است. از آنجا که نظریه ی بهینگی موازی قادر به بررسی لایه های میانی در فرایندهای صرفی- واجی نمی باشد، در این تحقیق برای نخستین بار به تحلیل فرایند کشش جبرانی در زبان فارسی در چارچوب نظریه ی بهینگی لایه ای پرداخته شد. نظریه ی بهینگی لایه ...  بیشتر

6. دستور نقش و ارجاع و دستوری شدگی- شواهدی از معین شدگی در فارسی

فرهاد معزی پور

دوره 12، شماره 1 ، بهار و تابستان 1399

چکیده
  دستوری‌شدگی فرایندی است که منجر به شکل‌گیری واحدهای دستوری از منابع واژگانی می‌شود یا به‌موجب آن واحدهای دستوری در یک زبان، دستوری‌تر می‌شوند. یافتن مصادیق دستوری‌شده در زبان فارسی پیشتر موضوع پژوهش‌های زبان‌شناختی متعددی بوده است، اما آنچه که در این پژوهش مورد بررسی قرار می‌گیرد پاسخ به این پرسش است که چگونه می‌توان از قابلیت‌های ...  بیشتر

7. بررسی واج آرایی گویش بلوچی سیستانی در چارچوب واج شناسی زایشی

محمد دوستی؛ عالیه کرد زعفرانلو کامبوزیا؛ ارسلان گلفام؛ عباسعلی آهنگر

دوره 12، شماره 1 ، بهار و تابستان 1399

چکیده
  هدف از این پژوهش بررسی واج آرایی گویش بلوچی سیستانی در چارچوب واجشناسی زایشی است. یک پیکره زبانی از گفتار تعدادی از گویشوران بلوچ سیستانی جمع آوری شد. یافته ها نشان میدهد که هم در آغازه و هم در پایانه هجا خوشه همخوانی وجود دارد. همخوانهایی که دارای مشخصه [-رسا] هستند نمی توانند بعنوان عضو دوّم خوشه آغازه هجا در واژه های بسیط و مرکب قرار ...  بیشتر

8. میزان کفایت برچسب‌های هشدار (مطالعه موردی مواد شوینده و پاک‌کننده خانگی)

پریسا نجفی؛ فریده حق بین؛ هدی اردلان

دوره 12، شماره 1 ، بهار و تابستان 1399

چکیده
  آسیب‌های جسمی ناشی از کاربرد انواع مواد شوینده و پاک کننده خانگی حاکی از عدم آگاهی صحیح مصرف‌کننده پیرامون محصولات مذکور است. از طرفی نیز مهم‌ترین شیوه در جهت اطلاع‌رسانی به مصرف‌کننده از سوی تولید‌کننده درج «هشدار» بر روی محصول است، بنابراین چنین به نظر می‌رسد که هشدارهای درج شده بر روی محصولات دارای کفایت مطلوب و بهینه ...  بیشتر

کاربرد شناسی
9. شیوه انتخاب نام مشاغل در شهر سنندج از دیدگاه زبان‌شناسی اجتماعی- شناختی

سید انور اسدی؛ ابراهیم بدخشان؛ عادل دست گشاده؛ زانیار نقشبندی

دوره 12، شماره 1 ، بهار و تابستان 1399

چکیده
  هدف از پژوهش دست‌یابی به ماهیت و تحول «نام‌گذاری مشاغل » شهر سنندج در سده‌ی اخیر است. به دلیل بعد شناختی و اجتماعی هدف موردنظر، این بررسی  با استفاده از چارچوب زبان‌شناسی اجتماعی- شناختی و در حوزه مشاغل انجام گرفته است. روش انجام پژوهش، تحلیل محتوا است و روش و ابزار گردآوری اطلاعات هم مشاهده و اسنادی است. جامعه آماری مورد ...  بیشتر

معنا شناسی
10. بررسی کتاب فارسی پایه هشتم از دیدگاه زبان‌شناسی اجتماعی-شناختی

بلقیس روشن؛ حمیده بنیادی

دوره 12، شماره 1 ، بهار و تابستان 1399

چکیده
  زبان‌شناسی اجتماعی شناختی، نگرشی نو در حوزة زبان‌شناسی است که از تعامل دو رویکرد زبان‌شناسی اجتماعی و زبان-شناسی شناختی بوجود آمده و هدف آن بررسی ابعاد اجتماعی شناختی زبان در کاربرد روزمره است. پژوهش حاضر توصیفی-تحلیلی بوده و هدف از آن تحلیل کتاب فارسی پایة هشتم، دورة متوسطة اول (اکبری شلدره، 1397) در چارچوب زبان‌شناسی اجتماعی شناختی ...  بیشتر

11. پژوهشی در تحولات صوری -معنایی چند واژه از تاریخ بیهقی در گویش محلی شهرستان تایباد

فضل اله خدادادی؛ حمید طاهری

دوره 12، شماره 1 ، بهار و تابستان 1399

چکیده
  بر این باوریم که زبان مجموعه‌ای نظام‌مند و به‌هم‌پیوسته است که در عین یکپارچگی و تشکّل، پیوسته در حال تحول و دگرگونی است. یکی ازگسترده ترین حوزه‌های دستخوش تحول این نظام حوزۀ معنایی و ساختاری است. پیرو این تحولات در مطالعه‌ی تاریخی – جغرافیایی واژگان تاریخ بیهقی در منطقۀ شرق خراسان رضوی(تایباد)،به این نکته رسیده‌ایم که باوجودآنکه ...  بیشتر

تحلیل گفتمان
12. تحلیل روابط ساختار بلاغی در پیام‌های بازرگانی و میزان تأثیرگذاری آن بر مخاطبان

مریم سادات حجازی؛ سیده مریم روضاتیان؛ زهره نجفی

دوره 12، شماره 1 ، بهار و تابستان 1399

چکیده
  نظریة ساختار بلاغی رویکردی علمی است که در حوزة مطالعات زبان‌شناسی‌رایانشی مطرح شده است و ابزاری کارآمد برای توصیف متن در اختیار پژوهشگران قرار می‌دهد. در این ساختار هر بخش از متن نسبت به دیگر بخش‌های متن نقشی بر عهده دارد. متداول-ترین رابطة متنی، رابطة هسته-وابسته است. در این رابطه بخشی از متن برای بخش دیگر نقش مکمل ایفا می‌کند. ...  بیشتر

1. بررسی تفاوت های گویش کرمانجی بیگلر با گویش های کرمانجی مجاور

جواد قنبری بگلر؛ محمود الیاسی؛ علی ایزانلو

دوره 5، شماره 8 ، بهار و تابستان 1392، ، صفحه 1-19

چکیده
  کرمانجی مهمترین گونه زبان کردی است که علاوه بر کشورهای ترکیه، عراق، سوریه، و برخی از مناطق کردنشین غرب ایران، در استان خراسان شمالی و نیز در شمال غربی استان خراسان رضوی بدان تکلم می شود. اهالی روستای بیگلر در جنوب شهرستان قوچان همچون بسیاری از روستاهای دیگر این منطقه به یکی از گویش های این زبان سخن می‌گویند. از آنجایی که گویش کرمانجی ...  بیشتر

2. فرآیند حذف در زبان فارسی

عالیه کرد زعفرانلو کامبوزیا؛ فرزانه تاج آبادی؛ آیلین فیروزیان پور اصفهانی

دوره 11، شماره 1 ، بهار و تابستان 1398، ، صفحه 1-38

چکیده
  حذف از جمله فرآیندهای واجی رایج در زبان­ها است که در آن یک یا چند مشخصة آوایی در یک موضع مشخص حذف می­شود. این بافت خاص می­تواند در یک واژة بسیط وجود داشته باشد یا در اثر یک فرایند ساخت­واژی همچون ترکیب یا وندافزایی ایجادشود. هدف مقاله حاضر این است که در چارچوب نظریة بهینگی به بررسی فرآیند حذف در زبان فارسی گفتاری  بپردازد و ...  بیشتر

3. صرف کاربردشناختی پسوندهای نسبت در زبان فارسی

آرزو نجفیان؛ بلقیس روشن؛ زهرا قیراطی

دوره 7، شماره 13 ، پاییز و زمستان 1394، ، صفحه 21-38

چکیده
  پسوندهای نسبت‌ساز در زبان فارسی «ی، ین، ینه، گان، گانه، انه، ئیه/یه» هستند. شواهد زبانی نشان می‌دهد که بااتصال این پسوندها به واژه، غیر از مفاهیم هسته‌ای «منسوب به» و «مربوط به» در بعضی از کلمات مفاهیم حاشیه‌ای از قبیل دارندگی، شباهت، امکان، الزام، منشأ، جهت، غایت، مرتبه، شیوه، محدوده، کمیت، واسطه و ... نیز برداشت می‌شود که درواقع ...  بیشتر

4. تحلیل صوری و معنایی فرایند تکرار کامل در زبان فارسی

محمد دبیرمقدم؛ سیما ملکی

دوره 8، شماره 14 ، پاییز و زمستان 1395، ، صفحه 1-23

چکیده
  تکرار پدیده ای زبانی است که در دو نوع کامل و ناقص از سوی زبان شناسان بررسی شده است. این پژوهش، به تحلیل صوری و معنایی فرایند تکرار کامل در زبان فارسی می‌پردازد. در این راستا، از دیدگاه های مطرح در این فرایند به ویژه اینکلاس و زول (2005) و ریگر (1998) بهره برده ام. تکرار کامل، از حیث صوری، به دو نوع ناافزوده و افزوده (میانی و پایانی) دسته بندی ...  بیشتر

5. بررسی رابطۀ قدرت : تحلیلی انتقادی از گفتمان نمایشی مرگ فروشنده

محبوبه رستمی؛ محمود رضا قربان صباغ؛ رجبعلی عسکرزاده طرقبه

دوره 10، شماره 18 ، بهار و تابستان 1397، ، صفحه 55-78

چکیده
  مرگ فروشنده اثر آرتور میلر نمایشنامه­ ای است با محوریت ماتریالسمِ دوران بعد از جنگ در آمریکا و همچنین سرخوردگی ویران­گر رویای آمریکایی. مقالۀ حاضر به­ طور کلی بر بازنمایی مفاهیم ایدئولوژیک در یکی از مکالمه ­هایی که بسیار مورد توجه قرار گرفته است، متمرکز است. این مکالمه بین شخصیت­های ویلی و هوارد صورت می­گیرد. درگیری­های ...  بیشتر

1. ترتیب سازه ای بند فارسی با تکیه بر دستور نقشگرا-گفتمانی

حامد مولایی کوهبنانی؛ علی علیزاده؛ شهلا شریفی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 13 بهمن 1399

چکیده
  در این پژوهش به دنبال معرفی روشی جدید برای توجیه ترتیب سازه ای عناصر بند در زبان فارسی هستیم. به این منظور دستور نقش گراگفتمانی (2008) به عنوان جدیدترین دستور نقش گراچارچوب اصلی این پژوهش را تشکیل می دهد. این دستور برخلاف اصول رده شناختی گرین برگ (1963) از روشی پویا برای تعیین ترتیب سازه ای استفاده می کند. روشترتیب قرارگیری سازه ها در این ...  بیشتر

2. تحلیل گفتمان موضوعی نهج البلاغه در باب معرفت شناسی عدالت

ابوالفضل مزینانی؛ علی علیزاده؛ علیرضا آزاد

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 15 بهمن 1399

چکیده
  معرفت شناسی پدیده ها، یا به عبارتی، تلاش برای دستیابی به بینش عقیدتی/فلسفیِ خاص درخصوص ماهیت آنها، هدایت گر او در انتخاب راه کارهای اجرایی متناظر با آن، بویژه در حوزۀ عدالت گستری است؛ با ابتنا بر این ضرورت، بررسی حاضر با هدف شناخت مبانی معرفتی عدالت از دیدگاه شیعی/علوی در راستای مؤلفه های مطرح در نظریه های حوزۀ اخلاق صورت گرفت. ازاین ...  بیشتر

3. هماهنگی واکه‌ای در صرف افعال گویش مشهدی: واج‌شناسی زایشی

سیدمحمد حسینی؛ عالیه کرد زعفرانلو کامبوزیا

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 15 بهمن 1399

چکیده
  در این پژوهش هماهنگی واکه‌ای پیش‌وندهای فعلی در گویش افراد میان‌سال غیرمهاجر شهر مشهد در چارچوب واج‌شناسی زایشی بررسی می‌گردد. بدین منظور بیش از 120 فعل بسیط گویش مشهدی صرف شده و تناوب‌های واجی واکه‌ها در پیش‌وندهای فعلی استمرار، التزام و نفی در محیط آوایی خود استخراج و از نظر هماهنگی مشخصه‌های واجی بررسی گردید. نتایج نشان می‌دهد ...  بیشتر

4. واکاوی برخی ویژگی‌های سبکی مترجمان ادبی ایران در یک قرن اخیر

محبوبه نورا؛ علی خزاعی فرید

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 15 بهمن 1399

چکیده
  با جنبش مشروطیت وارد دوره تازه­ای می­شویم که دگرگونی زبان را نیز ناگزیر می­کند. در این دوره مخاطب ادبیات عامه مردم می­شود؛ در نتیجه ارزشها و افکار جدید پدید می­آید و زبان به سادگی می­گراید و نهضت ساده­نویسی آغاز می­گردد. نثر معاصر فارسی نیز به تدریج متحول می­گردد. نثر ترجمه نیز از این قاعده مستثنی نیست. این تحقیق بر پایه ...  بیشتر

زبان‌شناسی عمومی
5. استعاره های عمدی در متون خبری زبان فارسی

مریم مولایی؛ محمد امین صراحی؛ محمد رستم پور

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 23 اسفند 1399

چکیده
  تا چندین دهه، پژوهش‌های زبان شناسان شناختی علاقمند به مطالعات استعاره به تشخیص وتوصیف استعاره‌ها و همچنین توضیح دو بعدی بودن ارتباط ذهن و زبان اختصاص داشت. اما مطالعات استین (2008) در باب الگوهای استعاری نشان داد که بعد سومی نیز در رابطه با بعضی استعاره‌ها وجود دارد که براساس نظریه‌هایی که برسرشت دو بعدی استعاره‌ها تاکید دارند قابل ...  بیشتر

6. بررسی جریان زایش معنا و فرایند نشانگی نامحدود در هزارۀ دوم آهوی کوهی سرودۀ محمدرضا شفیعی کدکنی

مریم درپر

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 25 اسفند 1399

چکیده
   پژوهش حاضر، جهت بررسی مراکز زایش معنا به­عنوان مسئله­ای قابل پژوهش که می­تواند به گونه­شناسی دقیق­تر شعر نو فارسی منجر شود، به بررسی و مطالعۀ شعر هزارۀ دوم آهوی کوهی (شفیعی کدکنی، 1395) می­پردازد؛ با طرح این پرسش­ها که مراکز زایش معنا در هزارۀ دوم آهوی کوهی کدامند، با یکدیگر چه نوع ارتباطی دارند، در نتیجۀ تعامل این مراکز، فرایند ...  بیشتر

زبان‌شناسی عمومی
7. بررسی رابطه ی سن و جنسیت با شیوه‌ی بیان کنش گفتار شکایت در زبان فارسی

سارا عسکری فورگ؛ جلیل الله فاروقی هندوالان

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 18 فروردین 1400

چکیده
  در پژوهش حاضر، درصدد هستیم به بررسی دو متغیر سن و جنسیت و تاثیر آن ها دربکارگیری کنش گفتار شکایت در فارسی بپردازیم. به این منظور 21 فیلم فارسی از ژانر خانوادگی که نامزد یا برنده ی جایزه­ ی جشنواره ی فجر بودند،  انتخاب شده اند. گفتمان های حاوی کنش گفتاری شکایت در فیلم های فارسی یادداشت گردید و متغیر سن و جنسیت در آن ها بررسی شد. . پس ...  بیشتر

معنا شناسی
8. خلاقیت ادبی و زبان‌شناسی شناختی: سنجش زیبایی‌شناسانۀ شعر «قایق کاغذی» گروس عبدالملکیان بر پایۀ نظریۀ هم‌آمیزی مفهومی

مجتبی پردل

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 19 فروردین 1400

چکیده
  اشعار گروس عبدالملکیان از نمونه‌های موفق شعر سپید فارسی در دو دهۀ اخیر بوده است (فروش و تجدید چاپ بالا و ترجمۀ منتخبی از اشعارش به زبان‌های انگلیسی، فرانسوی، سوئدی، کردی، ترکی و عربی دو شاهد برای این مدعا هستند). هدف پژوهش حاضر این است تا با اشاره از نظریه‌های مربوط به ماهیت شعر و نیز با استفاده از چارچوب نظریۀ هم‌آمیزی مفهومی فوکونیه ...  بیشتر

ساخت‌واژه
9. چندمعنایی واژه‌های پیچیدۀ مختوم به «نامه» در چارچوب صرف ساختی

پریا رزم‌دیده؛ ساره خیرمند

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 21 فروردین 1400

چکیده
  بررسی واژه‌های پیچیدۀ مختوم به «نامه»، از جمله موضوعاتی بوده که کمتر مورد توجه زبان‌شناسان قرار گرفته است. در این جستار، به منظور بررسی نقش واژه‌سازی «نامه» در این گروه از واژه‌های پیچیدۀ زبان فارسی، به تحلیل چندمعنایی این جزء واژگانی در چارچوب صرف ساختی (بوی، 2010) پرداخته شده‌است. برای نیل به این هدف، 102 واژۀ ساخته شده ...  بیشتر

ابر واژگان

نشریات مرتبط