ساخت‌واژه
1. بررسی ویژگی های معنایی دوگان ساخت های گویش لری دهلرانی بر اساس نظریه تصویرگونگی

طاهره افشار؛ علی روحی

دوره 12، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 1-32

چکیده
  یکی از اساسی‌‌ترین بخش‌‌های زبان‌‌شناسی، صرف است که به مطالعه ساختمان واژه و تغییرات آن می‌‌پردازد. فرایند دوگان‌‌سازی یکی از فرایندهای صرفی زایاست، که در اکثر زبان‌‌های شناخته‌‌شده، الگویی برای تولید واژة جدید محسوب می‌‌شود. این پژوهش قصد دارد گویش لری دهلرانی را از منظر دوگان‌‌ساخت بر مبنای نظریه تصویر‌‌گونگی مورد ...  بیشتر

تحلیل گفتمان
2. تحلیل فراگفتمان‌های تعاملی در خطبه‌های نهج‌البلاغه

زهرا حسینی؛ رها زارعی فرد

دوره 12، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 33-58

چکیده
  یکی از مباحث مطرح در بررسی متون و گفتمان‌ها چگونگی استفادة نویسنده و گوینده از فراگفتمان‌هاست. فراگفتمان، مقوله‌ای است که رابطة بین نویسنده (یا گوینده) با ادعاهایش در متن (گفتمان) و همچنین رابطة وی با مخاطب را بازنمود می‌کند. فراگفتمان‌ها انواع مختلفی دارند که یکی از مهم‌ترین آن‌ها فراگفتمان‌های تعاملی است. در این پژوهش هدف آن ...  بیشتر

ساخت‌واژه
3. چندمعنایی واژه‌های پیچیدۀ مختوم به «نامه» در چارچوب صرف ساختی

پریا رزم‌دیده؛ ساره خیرمند

دوره 12، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 59-98

چکیده
  بررسی واژه‌های پیچیدۀ مختوم به «نامه»، از جمله موضوعاتی بوده که کمتر مورد توجه زبان‌شناسان قرار گرفته است. در این جستار، به منظور بررسی نقش واژه‌سازی «نامه» در این گروه از واژه‌های پیچیدۀ زبان فارسی، به تحلیل چندمعنایی این جزء واژگانی در چارچوب صرف ساختی (بوی، 2010) پرداخته شده‌است. برای نیل به این هدف، 102 واژۀ ساخته شده ...  بیشتر

کاربرد شناسی
4. بررسی رابطه ی سن و جنسیت با شیوه‌ی بیان کنش گفتار شکایت در زبان فارسی

سارا عسکری فورگ؛ جلیل الله فاروقی هندوالان

دوره 12، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 99-125

چکیده
  در پژوهش حاضر، درصدد هستیم به بررسی دو متغیر سن و جنسیت و تاثیر آن ها دربکارگیری کنش گفتار شکایت در فارسی بپردازیم. به این منظور 21 فیلم فارسی از ژانر خانوادگی که نامزد یا برنده ی جایزه­ ی جشنواره ی فجر بودند،  انتخاب شده اند. گفتمان های حاوی کنش گفتاری شکایت در فیلم های فارسی یادداشت گردید و متغیر سن و جنسیت در آن ها بررسی شد. . پس ...  بیشتر

کاربرد شناسی
5. تحلیل بهینگی فرایندهای وقف قرآن

سیما عوض پور؛ محمود بی جن خان

دوره 12، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 127-151

چکیده
  در این مقاله فرایندهای واجی در محل وقف در چارچوب رویکرد بهینگی موازی بررسی می­شود. واکه­های کوتاه، فارغ از نقش صرفی و نحوی آن، تکواژ نشاته نکره /n/ و حالت فاعلی /u/ و اضافی /i/ در محل وقف حذف می­شوند. واکه افتاده حالت مفعولی /a/ نیز به دلیل رسایی بالا در برابر حذف، مقاومت می­کند و به مورای خالی شده مجاور، پس از حذف تکواژ نکره، گسترده ...  بیشتر

زبان‌شناسی عمومی
6. استعاره های عمدی در متون خبری زبان فارسی

مریم مولایی؛ محمد امین صراحی؛ محمد رستم پور

دوره 12، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 153-175

چکیده
  تا چندین دهه، پژوهش‌های زبان شناسان شناختی علاقمند به مطالعات استعاره به تشخیص وتوصیف استعاره‌ها و همچنین توضیح دو بعدی بودن ارتباط ذهن و زبان اختصاص داشت. اما مطالعات استین (2008) در باب الگوهای استعاری نشان داد که بعد سومی نیز در رابطه با بعضی استعاره‌ها وجود دارد که براساس نظریه‌هایی که برسرشت دو بعدی استعاره‌ها تاکید دارند قابل ...  بیشتر

تحلیل گفتمان
7. معرفی شیوه های تحلیل یادداشتهای خودکشی و بررسی موردی چندنمونه یادداشت کوتاه فارسی

اعظم استاجی

دوره 12، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 177-202

چکیده
  ادداشت خودکشی عبارت از هر نوع متنی است که فرد قبل از خودکشی یا قبل از اقدام به خودکشی از خود به جای می گذارد. این متون از سوی زبانشناسان، روانشناسان، حقوقدانان و ... از وجوه مختلف مورد تحلیل قرار می‌گیرند تا به درک بهتری از پدیده خودکشی کمک کنند. بخش اول این مقاله به مرور شیوه های مختلف تحلیل این یادداشتها و راههای متمایز کردن متون واقعی ...  بیشتر

8. تحلیل گفتمان موضوعی نهج البلاغه در باب معرفت شناسی عدالت

ابوالفضل مزینانی؛ علی علیزاده؛ علیرضا آزاد

دوره 12، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 203-225

چکیده
  معرفت شناسی پدیده ها، یا به عبارتی، تلاش برای دستیابی به بینش عقیدتی/فلسفیِ خاص درخصوص ماهیت آنها، هدایت گر او در انتخاب راه کارهای اجرایی متناظر با آن، بویژه در حوزۀ عدالت گستری است؛ با ابتنا بر این ضرورت، بررسی حاضر با هدف شناخت مبانی معرفتی عدالت از دیدگاه شیعی/علوی در راستای مؤلفه های مطرح در نظریه های حوزۀ اخلاق صورت گرفت. ازاین ...  بیشتر

زبان‌شناسی رایانه‌ای
9. تحلیل عبارات احتیاط‌آمیز در پیکره زبانی آکادمیک فردوسی: مقایسه‌ی دو حوزه علوم انسانی و علوم پایه

عطیه کامیابی گل؛ الهام اخلاقی باقوجری؛ هانیه حبیبی

دوره 12، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 227-246

چکیده
  پیکره شامل متن‌های پیوسته طبیعی است که به صورت الکترونیکی ارائه شده‌است و می‏توان از آن اطلاعات درباره عناصر زبانی، به‌صورت واژگانی و غیرواژگانی در کم‌ترین زمان ممکن و با بالاترین میزان دقت، استخراج نمود. نویسندگان این مقاله، پیکره زبانی آکادمیک فردوسی را ایجاد کرده و هدف از این مقاله معرفی پیکره اعضای هیات علمی دانشگاه فردوسی ...  بیشتر

10. واکاوی برخی ویژگی‌های سبکی مترجمان ادبی ایران در یک قرن اخیر

محبوبه نورا؛ علی خزاعی فرید

دوره 12، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 247-279

چکیده
  با جنبش مشروطیت وارد دوره تازه­ای می­شویم که دگرگونی زبان را نیز ناگزیر می­کند. در این دوره مخاطب ادبیات عامه مردم می­شود؛ در نتیجه ارزشها و افکار جدید پدید می­آید و زبان به سادگی می­گراید و نهضت ساده ­نویسی آغاز می­گردد. نثر معاصر فارسی نیز به تدریج متحول می­گردد. نثر ترجمه نیز از این قاعده مستثنی نیست. این تحقیق بر ...  بیشتر

معنا شناسی
11. خلاقیت ادبی و زبان‌شناسی شناختی: سنجش زیبایی‌شناسانۀ شعر «قایق کاغذی» گروس عبدالملکیان بر پایۀ نظریۀ هم‌آمیزی مفهومی

مجتبی پردل

دوره 12، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 281-315

چکیده
  اشعار گروس عبدالملکیان از نمونه‌های موفق شعر سپید فارسی در دو دهۀ اخیر بوده است (فروش و تجدید چاپ بالا و ترجمۀ منتخبی از اشعارش به زبان‌های انگلیسی، فرانسوی، سوئدی، کردی، ترکی و عربی دو شاهد برای این مدعا هستند). هدف پژوهش حاضر این است تا با اشاره از نظریه‌های مربوط به ماهیت شعر و نیز با استفاده از چارچوب نظریۀ هم‌آمیزی مفهومی فوکونیه ...  بیشتر

آوا شناسی
12. بررسی ساخت هجا در گویش مشهدی بر اساس نظریه‌ی همخوان- واکه

سعیده شجاع رضوی

دوره 12، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 317-343

چکیده
  بررسی ساخت هجا در شناخت واجی یک گویش از اهمیت به سزایی برخوردار است. پژوهش حاضر در قالب طرحی میدانی به بررسی ساخت هجایی گویش مشهدی پرداخته و بر اساس نظریه‌ی همخوان- واکه به شیوه‌ی واج آرایی همخوان‌ها و همچنین تاثیر واکه‌ی هسته‌ی هجا در انتخاب خوشه‌های همخوانی می‌پردازد. داده‌های زبانی این پژوهش حاصل مصاحبه با ده گویشور ساکن مشهد ...  بیشتر