زبان‌شناسی عمومی
نگاهی تازه به پی‌بست ضمیری سوم‌شخص مفرد (‍‍‍ـش/aš/eš) در فارسی محاوره‌ای از منظر نقش‌گرایی

فائقه ابراهیم پورنیک؛ عالیه کرد زعفرانلو کامبوزیا؛ محمد دبیر مقدم

دوره 15، شماره 4 ، اسفند 1402، ، صفحه 25-49

چکیده
  در پژوهش حاضر تلاش می‌شود یک مورد خاص از کاربرد پی‌بست ضمیری (‍‍‍ـش) در فارسی محاوره‌ای از منظر نقش‌گرایی موردبررسی قرار گیرد. برای تهیه پیکره از دو رمان مجموعاً 56500 واژه‌ای که به زبان محاوره‌ای نگارش یافته و هم‌چنین اطلاعات موجود در فضای مجازی استفاده شد و 110 جمله با ساخت موردنظر استخراج گردید. بررسی داده‌ها نشان می‌دهد مرجع ...  بیشتر

زبان‌شناسی عمومی
بررسی شخصیت‌های داستان سووشون براساس نظریه سبک‌شناسی روایت سیمپسون و دستور نقش‌گرای هلیدی

محمد رضا پهلوان نژاد؛ ریحانه احمدی؛ سجاد باقری

دوره 15، شماره 2 ، شهریور 1402، ، صفحه 1-28

چکیده
  یکی از روش‌های بررسی تحول گفتمان در آثار ادبیات داستانی، تحلیل کاربرد زبان بر پایه نظریه دستور نقش‌گرای هلیدی در چارچوب انتخاب‌گری در زبان و همچنین مؤلفه‌های سبک‌شناسی روایت بر اساس نظریه سیمپسون است. این تحقیق بر روی داستان سووشون اثر سیمین دانشور انجام‌شده و این دیدگاه‌‌ها در داستان مورد بررسی قرارگرفته‌اند. روش تحلیل بر ...  بیشتر

زبان‌شناسی عمومی
تحلیل فرمالیستی اشعار دهخدا با تاکید بر مولفه‌ی وجه غالب

اصغر خلیلی؛ آرش مشفقی؛ عزیز حجاجی کهجوق

دوره 15، شماره 2 ، شهریور 1402، ، صفحه 180-207

چکیده
  تحلیل آثار ادبی بر اساس چارچوب‌های زبان‌شناختی یکی از راه‌های مطالعه نظام‌مند این آثار است. در این پژوهش، سعی بر آن است که اشعار دهخدا را بر مبنای الگوی هنجارگریزی لیچ که شامل هشت نوع هنجارگریزی (آوایی، زمانی، سبکی، گویشی، معنایی، نحوی، نوشتاری و واژگانی) می‌باشد، مورد بررسی قرار دهیم. شیوه‌های مختلف هنجارگریزی و ساختارشکنی شعر ...  بیشتر

زبان‌شناسی عمومی
فرآیندهای انعطاف‌‌‌پذیری در اصطلاحات زبان فارسی؛ بررسی موردی اصطلاحات شامل «دست»

ساسان ملکی؛ محمد راسخ مهند

دوره 15، شماره 1 ، خرداد 1402، ، صفحه 95-124

چکیده
  انعطاف‌‌‌پذیری در اصطلاحات، به مفهوم کاربرد صورت‌‌‌های مختلف واژگانی، واژی-نحوی و نحوی این‌‌‌ ساخت‌‌‌ها در بافت‌‌‌های مختلف است؛ به‌‌‌طوری که مفهوم کلّی اصطلاحات تغییر نکند. هدف از این پژوهش توصیفی-تحلیلی، بررسی فرآیندهای انعطاف‌‌‌پذیری در اصطلاحات دارای نام‌‌‌اندام «دست»، در سطوح واژگانی، واژی-نحوی و نحوی ...  بیشتر

زبان‌شناسی عمومی
استعاره های دستوری وجه در بخش شنیداری کتاب‌های آموزش زبان تافل در چارچوب دستور نقش‌گرای نظام‌مند

روح الله یعقوبی؛ فردوس آقا گل زاده

دوره 14، شماره 3 ، آذر 1401، ، صفحه 1-26

چکیده
  پژوهش حاضر با رویکرد دستور نقش­گرای نظام­مند به توصیف و تحلیل استعاره­های دستوری بینافردی وجه در کتاب­های معیار آموزش زبان تافل می­پردازد، و در پی پاسخ به این پرسش است که آزمون تافل تا چه میزان توانسته از انواع استعاره دستوری وجه، به عنوان یکی از مفاهیم مطرح در زبان­شناسی نقش­گرای نظام­مند که رویکردی ارتباط‌محور است ...  بیشتر

زبان‌شناسی عمومی
بازنمود طرحواره‌های تصوری در توصیفات کودکان بینا و نابینا در زبان فارسی در دو گروه سنی (6-8 و 8-10 سال)

حدائق رضائی؛ الهام کاظمی

دوره 13، شماره 1 ، شهریور 1400، ، صفحه 299-328

چکیده
  هدف مطالعه حاضر این است که بازنمود طرحواره‌های تصوری در توصیفات زبانی کودکان بینا و نابینا در دو گروه سنی 6-8 و 8-10 سال را مورد بررسی قرار دهد تا مشخص شود که فقدان حس بینایی تا چه حد می‌تواند در بازنمایی سه طرحواره مد نظر در تحقیق، (طرحواره‌های فضا، مسیر و نیرو) مؤثر باشد. به این منظور، از 10 کودک بینا و 10 کودک نابینا خواسته شد تا در قالب ...  بیشتر

زبان‌شناسی عمومی
استعاره های عمدی در متون خبری زبان فارسی

مریم مولایی؛ محمد امین صراحی؛ محمد رستم پور

دوره 12، شماره 2 ، دی 1399، ، صفحه 153-175

چکیده
  تا چندین دهه، پژوهش‌های زبان شناسان شناختی علاقمند به مطالعات استعاره به تشخیص وتوصیف استعاره‌ها و همچنین توضیح دو بعدی بودن ارتباط ذهن و زبان اختصاص داشت. اما مطالعات استین (2008) در باب الگوهای استعاری نشان داد که بعد سومی نیز در رابطه با بعضی استعاره‌ها وجود دارد که براساس نظریه‌هایی که برسرشت دو بعدی استعاره‌ها تاکید دارند قابل ...  بیشتر