نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه فردوسی مشهد

2 گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران

3 دانشیار گروه ادبیات عرب، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

10.22067/jlkd.2024.87248.1239

چکیده

چکیده:

قرن نوزدهم را می‌توان زمان شکل‌گیری تفکر نوین عرب به شمار آورد و پژوهش-های زبان‌شناسی معاصر نیز در راستای سایر حوزه‌های اندیشگانی عرب در این زمان، پدید آمد. زبان‌شناسان نوگرا، دستاوردهای نوین خود را که برگرفته از رویکردهای زبان-شناختی معاصر است، به خواننده عرب زبان ارائه کردند، و با وجود واکنش‌های متفاوتی که اغلب برپایه تقدس بخشیدن به میراث سنتی زبانی‌شان بود، توانستند ساختار مشخص و مستقلی برای زبان‌شناسی معاصرعربی ایجاد کنند که از یک سو برپایه مبانی نظری قدما باشد و از سوی دیگر با رویکردهای مدرن غرب در حوزه زبان‌شناسی سازگار باشد. «ابراهیم مصطفی» و «مهدی مخزومی» دو تن از زبان‌شناسان معاصر عرب هستند که نگاهی نوین به پژوهش‌های زبانی و نحو عربی داشتند. این مقاله در تلاش است به شیوه توصیفی- تحلیلی به پژوهش در دو کتاب احیاء النحو ابراهیم مصطفی و فی النحو العربی؛نقد و توجیه مهدی مخزومی بپردازد. رویکرد این پژوهش بررسی تطبیقی دیدگاه زبان‌شناسی، مبانی و خاستگاه فکری این دو نحوی است و بر مبنای نقد روش‌شناختی به این مهم پرداخته است. و به دنبال فهم روش کار این دو زبان‌شناس معاصر و نظریه‌هایشان در حوزه نحو در پژوهشی تطبیقی است. حاصل پژوهش اینکه ابراهیم مصطفی با اینکه رویکرد زبان-شناسی ندارد، به دنبال احیای نحو است و در تلاش برای الغاء نظریه عامل در دستور زبان عربی بوده است. اما مهدی مخزومی رویکرد زبان‌شناسی متن دارد و بر جمله در نحو عربی تاکید دارد. چنین به نظر می‌رسد که، اغلب زبان‌شناسان معاصر عرب با تکیه بر ضرورت ایجاد تغییرات مبنایی در نحو عربی، با هدف رهایی از نحو سنتی توانسته‌اند با اندوخته علمی و تجربی خود، هر یک بخشی از نحو عربی را مورد نقد قرار دهند و در حوزه نظری و کاربردی دیدگاه-های دقیق، علمی، تازه و نویی ارائه کنند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

A comparative study of the linguistic perspective of two contemporary Arab grammarians; Methodological criticism

نویسندگان [English]

  • maedeh bigom shirazi 1
  • seyed hossein seyedi 2
  • Ahmad Reza Heidarian Shahri 3

1 Mashhad Ferdowsi University

2 Department of Arabic Language and Literature, Faculty of Literature, Ferdowsi University, Mashhad, Iran

3 Associate Professor, Department of Arabic Language and Literature, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran

چکیده [English]

Abstract



The nineteenth century can be considered a time when modern Arab thought formed, and contemporary linguistic research was also born in line with other Arab intellectual fields. Modernist linguists presented their new findings, derived from contemporary linguistic approaches to the Arabic-speaking reader. Despite different reactions often based on sanctifying their traditional linguistic heritage, they established a distinct and independent structure for contemporary Arab linguistics. On the one hand, it was based on ancient theoretical foundations; on the other hand, it was compatible with modern Western approaches in linguistics. Ibrahim Mustafa and Mehdi Makhzomi are contemporary Arab linguists who adopted a new viewpoint on linguist research and Arabic syntax. This paper attempts to delve into the books “Ehya Al-nahw” (Syntax Revival) by Ibrahim Mustafa and “Fi Al-Nahw Alarabi; Naqd Wa Tawjih,” “On Arabic Syntax: Criticism and Guidance” by Mehdi Makhzomi. The approach of this research is to comparatively study the linguistic point of view, foundations, and intellectual origins of these two grammarians based on methodological criticism. The result of the research is that Ibrahim Mustafa, although he does not have a linguistic approach, is looking for the revival of syntax and has been trying to abolish the agent theory in Arabic grammar. But Mehdi Makhzoumi has a text-linguistic approach and emphasizes the sentence in Arabic syntax most contemporary Arab linguists, relying on the necessity of making fundamental changes in Arabic syntax to get rid of traditional syntax, could criticize some of it with their scientific and experimental knowledge and provide accurate, scientific, novel viewpoints theoretically and practically.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Keywords:
  • Syntax- Methodology -Arabic language- Ibrahim Mustafa
  • -Mehdi Makhzomi
CAPTCHA Image