نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه زبان و ادبیات فارسی ، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد رشت، رشت، ایران

2 گروه زبان و ادبیات فارسی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه ولایت ایرانشهر سیستان و بلوچستان

چکیده

ارتباط دو زبان فارسی و عربی و تأثیرپذیری این دو از یکدیگر غیرقابل کتمان است. در دورۀ قبل و بعد از اسلام این دو زبان بر همدیگر تأثیر بسیار گذاشته‌اند. پذیرش دین اسلام توسط ایرانیان باعث رواج لغات عربی بسیاری شد. نمازهای پنچگانه که در اوقات مختلفی از شبانه‌روز خوانده می‌شود، باعث توجه خاص به زمان نمازگزاری شده‌ و لحظات و زمان‌های نماز، اهمیت خاصی پیدا کرده‌است. به همین دلیل، عباراتی که برای اشاره به زمان ادای نماز به کار می‌رفت، بعد از مدتی برای اشاره به زمان به طور مطلق به کار رفت و کم‌کم عباراتی همچون «نماز دیگر»، «نماز پیشین» و «پسین» و کلمات دیگر، علاوه‌بر اشاره به زمان نماز، به عنوان قید زمان به معنای «عصر، غروب و مانند آن» در بین زبان‌های ایرانی رایج شدند. این تحقیق در پی آن است نشان دهد که در گویش‌های ایرانی چه واژه‌هایی تحت‌تأثیر نماز ایجاد شده و یا معانی تازه‌ای پیدا کرده‌اند. داده‌های این تحقیق هم به روش کتابخانه‌‌ای از کتبی همچون ترجمۀ تفسیر طبری و هم به روش میدانی از گویش‌های مختلف ایرانی گردآوری شده‌اند. نتیجۀ تحقیق نشان می‌دهد هم در متون ادب فارسی و هم در گویش‌های ایرانی واژه‌های زمان‌نَمای قابل ملاحظه‌ای تحت‌تأثیر نماز رایج شده‌اند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

The effect of prayer on the naming of Terms related to time in the Iranian languages

نویسندگان [English]

  • Jahandoost Sabzalipour 1
  • Shima Jaafari Dehaghi 2

1 Department of Persian Language and Literature, Faculty of Humanities, Islamic Azad University, Rasht Branch, Rasht, Iran

2 Department of Persian Language and Literature, Faculty of Literature and Humanities, Velayat University, Iranshahr, Sistan and Baluchistan, Iran

چکیده [English]

The relationship between Persian and Arabic and the influence of these two languages on each other is indisputable. These two languages have greatly influenced each other in the pre-Islamic and post-Islamic periods. The acceptance of Islam by Iranians caused the spread of many Arabic words. Prayers during the day and night, It has caused special attention to the time of prayer and the times of prayer have become especially important. Gradually, expressions such as "another prayer / نماز دیگر", previous prayer/ نماز پیشین" and "later/دیگر" and other words, in addition to referring to the time of prayer, as a constraint of time meaning "evening, sunset. became common among Iranian languages. The question of this research is what words in Iranian dialects have been created under the influence of prayer or have found new meanings? The data of this research have been collected both from a written library method such as Tabari Tafsir/ تفسیر طبری translation and from a field method from different Iranian dialects. The result of the research shows that in both Persian literature texts and Iranian dialects, Words that indicate time under the influence of prayer have become common.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Social linguistics
  • Iranian Dialects
  • Prayer