##plugins.themes.bootstrap3.article.main##

ایران عبدی مهرداد نغزگوی کهن

چکیده

یکی از مهم­ترین مقولات صرفی - نحوی در حوزه زبان­شناسی مطابقه است که به هماهنگی نظام­مند بین ویژگی­های صوری و معنایی یک عنصر و ویژگی­های صوری عنصر دیگر اشاره دارد. در مطابقه مفاهیمی چون کنترل­کننده، هدف، حوزه مطابقه، مشخصه، ارزش و شرط مطرح است. عوامل زبانی و فرازبانیِ مختلفی می­توانند بر این عناصر تأثیر بگذارند و باعث گوناگونی­های مطابقه شوند. میزان این گوناگونی­ها بسته به عوامل خاصی، از زبانی به زبان دیگر متفاوت است که با توجه به بافت مطابقه می­تواند اجباری، اختیاری و یا اجتنابی باشد. ­با توجه به اهمیت شناسایی و مطالعه این عوامل، هدف ما در این پژوهش، بررسی پیکره­بنیادِ دستگاه مطابقه فعلی در گویش زین­آبادی است که بر اساس آرای کُربت (2001) انجام می­گیرد. در این راستا به عوامل زبانی و فرازبانی­ اشاره می­کنیم که در چگونگی مطابقه­ نقش دارند. داده­های این تحقیق نشان می­دهد در 05/34 درصد بندهای فعلی، هدف با کنترل­کننده دارای تطابق نحوی و معنایی است و در بقیه­ی موارد، هدف با کنترل­کننده تطابق نحوی یا معنایی ندارد. بنابراین مطابقه در زین­آبادی به سمت نامتعارف آن میل دارد. در بین بندهای فعلی دارای مطابقه نامتعارف، عامل ضمیراندازی و پس از آن به ترتیب عامل جانداری و شرط ادب باعث تشکیل صورت­های نامتعارف مطابقه در این گویش هستند.

جزئیات مقاله

کلمات کلیدی

مطابقه متعارف, ادب, گویش زین آبادی, ضمیراندازی

مراجع
1. اُرانسکی، یوسیف م. (1386)، زبان های ایرانی. ترجمه¬ دکتر علی اشرف صادقی. تهران: انتشارات سخن.
2. باطنی، محمدرضا (1348)، توصیف ساختمان دستوری زبان فارسی. تهران: انتشارات امیرکبیر.
3. بیهقی، علی بن زید (1361)، تاریخ بیهقی. چاپ احمد بهمنیار. تهران : چاپ افست تهران.
4. داوری، شادی و ضیایی، «بررسی تأثیر سبک متن در نظام مطابقه زبان فارسی، رویکرد مطابقه متعارف». سومین همایش ملی زبان¬شناسی و آموزش زبان فارسی، مشهد. 1394.
5. راسخ¬مهند، محمد، «مطابقه با مبتدا، مجموعه مقالات نخستین هم¬اندیشی زبان¬های ایرانی به کوشش مهرداد نغزگوی¬کهن»، انجمن زبان¬شناسی ایران نشر نویسه پارسی. 1392: 93- 108.
6. راسخ¬مهند، محمد، «واژه بست¬های فارسی در کنار فعل»، مجله پژوهش¬های زبان¬شناسی، 1389، (2): 85- 75.
7. فیروزبخش، فرانک (1377)؛ بررسی ساختمان دستوری گویش بهدینان شهر یزد. تهران: انتشارات فروهر.
8. قریب، عبدالعظیم و دیگران (1330)، دستور زبان فارسی. تهران: آوا.
9. مبارکه، بهنام (1394)، جشن سده به یاد ماندنی. ترجمه چاپ نشده.
10. مزداپور ، کتایون (۱۳۷۴)، واژه¬نامه گویش بهدینان شهر یزد. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
11. میرزایی، پروین (1395) بررسی مطابقه در گویش جافی. پایان¬نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه بوعلی¬سینا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی. ‬‬‬
12. نغزگوی¬کهن، مهرداد. (1395). زبان فارسی در گذر زمان. عوامل مؤثر در تعیین صورت نشانه مطابقه فعلی در فارسی نو:117. تهران: کتاب بهار.
13. نغزگوی¬کهن، مهرداد، «بررسی فرایند دستوری¬شدگی در فارسی جدید»، دستور، ویژه¬نامه نامه فرهنگستان، 1387، (4): 3- 24.
14. نغزگوی¬کهن، مهرداد، «عوامل مؤثر در تعیین صورت نشانه مطابقه فعلی در فارسی نو». مجموعه مقالات نخستین هم¬اندیشی زبان¬های ایرانی. تهران: نشر نویسه پارسی. 1392: 192-173.
15. نغزگوی¬کهن، مهرداد، «نقش پس اضافه¬ها در اعطای نشانه حالت»، فصلنامه¬نامه فرهنگستان، 1392، سال سيزدهم، (3).

16. Brown, P., & Levinson, S. C. (1987). Politeness: Some universals in language usage (Vol. 4). Cambridge university press.
17. Corbett, G. G. (1979). The agreement hierarchy. Journal of linguistics, 15(2), 203-224.
18. Corbett, G. G. (2003). Agreement: Canonical instances and the extent of the phenomenon. In Morphology: Selected papers from the Third Mediterranean Morphology Meeting. September 20-22, 2001 (pp. 109-128).
19. Corbett, G. G. (2003). Agreement: terms and boundaries. In The Role of Agreement in Natural Language. Proceedings of the 2001 Texas Linguistic Society Conference, Austin, Texas. (pp. 109-122).
20. Corbett, G. G. (2006). Agreement (Vol. 109). Cambridge University Press. Coulson, S., King, JW, & Kutas, M.(1998). Expect the unexpected: Event-related brain response to morphosyntactic violations. Language and Cognitive Processes, 13(1), 2158.
21. Corbett, G. G. (2010). Agreement in Slavic. Glossos, (10), 1-61.
22. Goffman, E. (1955). On face-work: An analysis of ritual elements in social interaction. Psychiatry, 18(3), 213-231.
23. Hopper, P. J., & Traugott, E. C. (2003). Grammaticalization. Cambridge University Press.
24. Lehmann, C. (1982). Universal and typological aspects of agreement. Apprehension: das sprachliche Erfassen von Gegenständen, 2, 201-267.
25. Moravcsik, E. A. (1978). Agreement. Universals of human language, 4, 331-374.
26. Steele, S. (1978). Word order variation: A typological study. Universals of human language, 4, 585-623.
ارجاع به مقاله
عبدی ا., & نغزگوی کهن م. (2018). مطابقه متعارف فعلی در گویش زین آبادی. زبانشناسی و گویش های خراسان, 10(19), 118-97. https://doi.org/10.22067/lj.v10i19.68856
نوع مقاله
علمی - پژ‍وهشی