##plugins.themes.bootstrap3.article.main##

رضامراد صحرائی شهناز یگانه

چکیده

هدف از انجام پژوهش حاضر مقایسة میزان کاربرد انواع استعارة دستوری در مقالات علمی فیزیک، شیمی، زبانشناسی و علوم سیاسی نوشته‌شده به زبان فارسی در چارچوب نظریه نقش‌گرای نظام مند هلیدی (1985) به‌صورت علمی و پیکره بنیاد است. برای این منظور، 60 مقاله مربوط به رشته‌های مذکور موردمطالعه قرار گرفتند. بررسی پیکره موردپژوهش، نشان می‌دهد که در هر دو گروه از متون، فرایند اسم‌سازی بیشترین میزان از انواع فرایندها را به خود اختصاص داده است. علاوه­براین، نتایج نشان می‌دهد که در مقالات شیمی و فیزیک (علوم تجربی) به ترتیب بیشتر از علوم سیاسی و زبانشناسی (علوم انسانی) از انواع استعارة دستوری استفاده‌شده است. همچنین بر اساس نتایج این پژوهش، میانگین استفاده از انواع استعاره دستوری در سه دهه موردمطالعه افزایش معناداری نداشته است. این نتیجه نشان می‌دهد که رشد نگارش مقالات علمی به زبان فارسی در سی سال اخیر کند بوده و  برنامه‌ریزی و توجه بیشتری را می‌طلبد.

جزئیات مقاله

کلمات کلیدی

استعاره دستوری, دستور نقش‌گرای نظام مند, فرانقش اندیشگانی

مراجع
1. پورداد، افروز (1387). «استعارة دستوری در زبان علم فیزیک از دیدگاه نقش‌گرایی هلیدی: مطالعة موردی زبان کتاب‌های فیزیک ایران از 1356 تا 1386». پایان نامة کارشناسی ارشد گروه زبانشناسی. دانشگاه آزاد اسلامی. واحد تهران مرکز.
2. چاوشی، مهسا،1390. «کارکرد استعاره دستور در زبان علم»، رساله کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی، تهران: دانشگاه علامه طباطبایی.
3. دهقانی، محمدجواد (1395). خبرگزاری ایسنا. شناسه خبر: 95111208042- سه¬¬شنبه12 بهمن
4. رضاپور، ابراهيم. (1394). « تحليل انتقادی استعاره در گفتمان سياسی روزنامه های داخلی». نشریه پژوهش¬های زبانشناسی، سال 7، شماره 1، شماره ترتیبی 12، صص 49-64.
5. رفیعی، عادل و صحرایی، رضا مراد، 1392. زبان فارسی زبان علم. چاپ اول، تهران: مرکز تحقیقات علمی کشور.
6. شریعت زاده، مولود (1388). «بررسی نحوگونه¬های گفتاری و نوشتاری زبان علم فارسی بر مبنای فرانقش اندیشگانی هلیدی». پایان نامة کارشناسی ارشد گروه زبانشناسی. دانشگاه الزهرا س.
7. صناعتی، مرضیه (1386). «مفهوم شناسی در واژه‌سازی زبان فارسی». رساله دکتری گروه زبانشناسی. دانشگاه علامه طباطبایی.
8. صیفوری، نسرین، رضایی، عباسعلی، حسینی، آقا فاطمه (1395). « استعاره دستوری در مقالات پژوهشی پزشکی: بررسی مقایسه¬ا¬ی مجلات ایرانی به زبان انگلیسی و مجلات انگلیسی / ایرانی». فصلنامه علمی - پژوهشی دانشگاه الزهرا، سال هشتم، شماره 19.
9. عاصی، مصطفی، 1384. دادگان زبان فارسی، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
10. مکرم، مرجان (1383). «تجزیه‌وتحلیل تعبیرات استعارة دستوری در چارچوب نظریة نقش‌گرایی هلیدی». پایان نامة کارشناسی ارشد گروه زبانشناسی. دانشگاه شیراز.
11. مهراد، جعفر(1391). خبرگزاری مهر. شناسه خبر: 1662231 - سه‌شنبه ۱۰ مرداد

12. Banks, David. 2008. The development of scientific writing: linguistic features and historical context. London: Equinox.
13. Baratta, A. M. (2010). "Nominalization development across an undergraduate academic degree program". Journal of Pragmatics, 42, 1017-1036.
14. Biber, D., & Gray, B. (2010). Challenging stereotypes about academic writing: complexity, elaboration, explicitness.Journal of English for Academic Purposes (9), 2-20.
15. Biber, Douglas and Bethany Gray. 2011. "Grammatical change in the noun phrase: The influence of written language use". English Language & Linguistics, 15(2), 223-259.
16. Biber, Douglas and Victoria Clark. 2002. Historical shifts in modification patterns with complex noun phrase structures: How long can you go without a verb? In Teresa Fanego, María JoséLópez-Couso and Javier Pérez-Guerra (eds.), English historical syntax and morphology,43-66. Amsterdam: John Benjamins.
17. Biber, Douglas. 2009. Are there linguistic consequences of literacy? Comparing the potentials of language use in speech and writing. In David Olson and Nancy Torrance (eds.), Cambridge handbook of literacy, 75-91. Cambridge: Cambridge University Press.
18. Dian, Y. (2011). "Enhansing Texts Written Language Characteristics through Grammatical Metaphor in Research Articles". E-proceeding of International Online Language Conference. Vol. 2. P. 258.
19. Farahani, A. A. & Hadidi, Y. (2008). "Semogenesis under scrutiny: Grammatical metaphor in science and modern prose fiction". Iranian Journal of Applied Linguistics, 11(2), 51-82.
20. Hadidi, Y. & Raghami, A. (2012). "A Comparative Study of Ideational GrammaticalMetaphor in Business and Political Texts". International Journal of Linguistics, Vol. 4, No. 2
21. Halliday, M. A. K. & Martin, J. R. (1993). Writing Science: Literacy and Discursive Power. London, Washington D.C.: The Falmer Press.
22. Halliday, M. A. K. & Matthiessen, C. M. I. M. (2006). Construing Experience Through Meaning. A Language-based Approach to Cognition. London, New York: Continuum
23. Halliday, M. A. K., Matthiessen, C. (2004). An introduction to functional grammar (3rd eds.), London: Arnold.
24. Halliday, M.A.K. 2004. The language of science. London: Continuum.
25. Holtz, M. 2009, “Nominalization in scientific discourse: A corpus-based of abstracts and research articles”, [Accessed 21st May 2015] Available at ucrel.lancs.ac. uk/ publications/ cl2009/341
26. Kazemian, B. (2013). "Ideational grammatical metaphor in scientific texts": A Hallidayan perspective. International Journal of Linguistics, 5(4), 146-168.
27. Mahbudi, A. Mahbudi, E. & Amalsaleh, A. (2014). A Comparison between the Use of Nominalization in Medical Papers by English and Iranian Writers. International Journal of Applied Linguistics & English Literature .Vol. 3 No. 6.
28. Martin, J. R. & D. Rose (2007). Working with Discourse: Meaning beyond the Clause. London: Continuum.
29. Susinskiene, S. (2009). "Textual functions of nominalizations in English scientific discourse". Žmogus ir žodis, 11(3), 58-64.
30. Taverniers, M. (2006). Grammatical metaphor and lexical metaphor: Different perspectives on semantic variation. [Online] Available: http:// users.ugent.be/ ~mtaverni/publications.html (June 25, 2012).
31. Ventola, E. (1996). "Packing and unpacking of information in academic texts". In E. Ventola & A. Mauranen (Eds.) Academic Writing. Intercultural and Textual Issues, Pragmatics & Beyond: New Series (P&B): 41, (pp. 153 - 194). Amsterdam/Philadelphia: John Benjamins Publishing.
32. Wenyan, G. (2012). "Nominalization in medical papers: A comparative study". Studies in Literature and Language, 4(1), 86-93.writing: Complexity, elaboration, explicitness. Journal of English for Academic Purposes.
ارجاع به مقاله
صحرائی ر., & یگانه ش. (2018). مقایسه سازوکارهای استعاری زبان علم فارسی در مقاله‌های علمی رشته‌های فیزیک، شیمی، زبانشناسی و علوم سیاسی در سه دهه اخیر. زبانشناسی و گویش های خراسان, 10(19), 72-47. https://doi.org/10.22067/lj.v10i19.66551
نوع مقاله
علمی - پژ‍وهشی