دانشگاه فردوسی مشهد زبانشناسی و گویش های خراسان 2008-7233 18 1 2026 04 21 Discourse Analysis of Educational Themes from the Perspective of Martyr Ayatollah Khamenei تحلیل گفتمان مضمون‌های تعلیم و تربیت از دیدگاه شهید آیت‌اللّٰه خامنه‌ای 123 158 47576 10.22067/jlkd.2025.95919.1352 FA زهراسادات حسینی استادیار گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران. 0000-0003-4207-8968 Journal Article 2025 10 12 Education has a fundamental place in the discourse of the Islamic Revolution. From the viewpoint of Ayatollah Khamenei, they transcend mere knowledge transmission. This study aims to identify and analyze the main and sub-themes of education and upbringing in the Ayatollah Khamenei’s speech to student teachers (May 17, 2025). The research adopts a descriptive–analytical and developmental–applied approach. The data were extracted from the full text of the speech and coded using Braun and Clarke’s (2006) six-phase thematic analysis. Fairclough’s Critical Discourse Analysis (CDA) was applied to explore linguistic, interpretive, and social levels, while Austin and Searle’s Speech Act Theory was used to identify the pragmatic functions of speech acts. The findings revealed four dominant thematic axes in the Ayatollah Khamenei’s educational discourse: 1) the dignity and identity of teachers, 2) the central role of the government in education, 3) educational tools and resources, and 4) educational justice combined with nurturing gifted talents. Among the speech acts, directive and commissive acts showed the highest frequency, reflecting a normative and prescriptive tone in the discourse. The results indicate that Ayatollah Khamenei’s discourse represents a value-based, normative, and policy-oriented structure, which, through the linguistic and ideological reproduction of educational values, contributes to the reinforcing and directing the cultural–educational power relations in Iran’s education system. The outcomes can serve as a foundation for developing educational policies and revising national strategic documents in education. تعلیم‌وتربیت در گفتمان انقلاب اسلامی جایگاهی بنیادین دارد و از منظر مقام معظم رهبری، نقشی فراتر از انتقال دانش صرف ایفا می‌کند. این پژوهش باهدف شناسایی و تحلیل مضامین اصلی و فرعی تعلیم‌وتربیت در بیانات مقام معظم رهبری در دیدار با دانشجو معلمان (۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۴) انجام شد. روش تحقیق، توصیفی ـ تحلیلی و از نوع توسعه‌ای ـ کاربردی است. داده‌ها از متن کامل بیانات ایشان استخراج و با استفاده از الگوی شش‌مرحله‌ای تحلیل مضمون براون و کلارک(۲۰۰۶)کدگذاری گردید. در مرحله تفسیر، از چارچوب تحلیل گفتمان انتقادی فرکلاف(1979) برای واکاوی سطوح زبانی، تفسیری و اجتماعی و از نظریۀ کنش گفتاری سرل (1969) برای شناسایی کارکردهای بیانی استفاده شد. یافته‌ها نشان داد گفتمان تعلیم‌وتربیت رهبری بر چهار محور اصلی استوار است: ۱. منزلت و هویت معلم، ۲. نقش‌محوری دولت در آموزش‌وپرورش، ۳. ابزارها و منابع تربیتی و ۴. عدالت آموزشی مبتنی بر پرورش استعدادهای برتر. در سطح کنش گفتاری، افعال دستوری و توصیه‌ای بیشترین بسامد را داشتند که بر جهت‌دهی هنجاری و الزام‌آور گفتمان دلالت دارد. همچنین نشان داد که بیانات رهبری، ترکیبی از گفتمان ارزشی، هنجاری و سیاست‌گذارانه است که از طریق بازنمایی مضامین تربیتی و کنش‌های گفتاری الزام‌آور، به بازتولید و هدایت نظام ارزشی و قدرت در عرصه تعلیم‌وتربیت ایران منجر می‌شود. این یافته‌ها می‌تواند مبنایی برای طراحی سیاست‌های تربیتی و بازنگری در اسناد بالادستی آموزش‌وپرورش قرار گیرد. https://jlkd.um.ac.ir/article_47576_5adc3ad31cc0aa43aaab7f4e75a9f00d.pdf